دانلود پایان نامه

که در اثر فشارهای تکتونیکی و فشردگی طبقات به وجود آمدهاند.

شکل ۳- ۲۶- تصویر میکروسکوپی مقطع نازک از بافت کلوفرمی که کانی هماتیت را در بر گرفته است

شکل ۳- ۲۷ – تصویر میکروسکوپی مقطع نازک از بافت انحلال فشارشی که به صورت دایره سیاه رنگ به نمایش گذاشته شده است.
از دیگر عناصر بافتی متمایز، کانیها و قطعات آواری هستند. مهمترین کانی موجود در بوکسیت تاش که در مقطع نازک نیز قابل شناسایی می‌باشد، هماتیت است و باعث رنگ قرمز نمونه میشود. با مطالعه مقاطع صیقلی در نمونه بوکسیت سخت، کانی‌های فلزی اولیه مانند پیریت، کالکوپیریت و کانی ثانویه گوتیت شناسایی شد. بلورهای پیریت در اندازه ریز تا متوسط در فرم نیمه شکل‌دار و بلورهای منیتیت در اندازه متوسط به فرم بدون شکل در سطح مقطع دیده میشود. کانههای فلزی اولیه به صورت بلورهای نیمه شکل تا بدون شکل مثل کالکوپیریت با درجات متفاوتی توسط کانی گوتیت جانشین شده است (شکل ۳- ۲۸).

شکل ۳- ۲۸- تصویر یک نمونه بوکسیت سخت درمقطع صیقلی. a- جانشینی بلورهای کالکوپیریت توسط گوتیت، b – رخداد بلورهای بدون شکل کالکوپیریت، c- بلور ریز و نیمه شکل‌دار پیریت در امتداد شکستگیها، d- بلور نیمه شکل‌دارگوتیت را نشان میدهد.

۳-۸- سیستمهای ژنتیکی کانیهای تشکیل دهنده ماده معدنی
اجزای تشکیل دهندهی بوکسیت را عمدتاً ژلهای کمپلکس حاوی آلومینیوم، آهن، تیتان، سیلیس و مواد رسی شامل کائولینیت، هالوزیت و غیره تشکیل میدهد که به صورت درجازا تشکیل میشوند در طول تشکیل کانسار تحولات ژنتیکی بر روی کانیها صورت میگیرد که این تغییرات طی فرایندهای سینژنتیک، دیاژنتیک و اپیژنتیک اتفاق میافتد که در این بخش خلاصهای از این فرایندها را بیان میکنیم. در فرایند سینژنتیک کانیها از ژل کمپلکس در طول زمان به فرم کریستالی جدا میشوند درصد کمی از کانیها به صورت رسوب از محلولها جدا میشوند و در نهایت تشکیل کانیها تحت شرایط فیزیکو شیمیایی محیط تشکیل میشوند. مثلاً در حضور مقدار زیاد مواد ارگانیک و کاهش PH شاموزیت به صورت سینژنتیک تشکیل میشود (شهریاری، ۱۳۶۵). در مرحله دیاژنز یا سخت شدن فرایندهای گوناگونی صورت میگیرد از جمله عمل دیاسپوریزه شدن ذخائری که دارای بوهمیت هستند (باردوسی، ۱۹۸۲). برای مثال بوکسیت جاجرم در ابتدا مانند بوکسیت شاه بلاغی دارای ترکیب بوهمیتی بوده و در طی مرحله دیاژنز به یک کانسار دیاسپوری تبدیل شده است (رحیم پور بناب و اسماعیلی، ۱۳۸۶). یکی دیگر از فرایندهای مهم در این مرحله تشکیل اوئیدها و پیزوئیدها است. تشکیل این دانههای پوشش‌دار در مواد ژل مانندی که از آب اشباع شده است صورت میگیرد و نوعی جدایش است که از هسته مرکزی شروع و به خارج ادامه پیدا میکند و در نتیجه آن لایههای متعددی در اطراف هسته شکل میگیرند. در کانسار تاش به علت فراوان بودن کانی آهندار (هماتیت) در ماتریکس، پوسته اوئید و پیزویدها دارای تمرکز بالایی از این کانی هستند. در مرحله اپیژنتیک دو عامل تحولات تکتونیکی و نفوذ آبهای سطحی و زیرزمینی در کانسار دخالت دارد. فرایندهای اپیژنتیک که بعد از خشکشدگی و تبلور ژل اولیه سازند بوکسیت آغاز میشوند تحت فشارهای حاصله از تدفین یا نیروهای تکتونیکی گسترش بیشتری مییابد که به صورت گسترش عوارض فشارشی و انحلالی و تبدیل کانی با ساختار باز به کانیهای با ساختار فشرده میشود، مانند تغییر گوتیت به هماتیت و یا تغییر کانی آناتاز به رتیل بر اثر فشارهای وارده ( شهریاری، ۱۳۶۵). یکی از فرایندهای اپیژنتیک بسیار مهم در این کانسار فرایند سیلیسی شدن مجدد است در طی این فرایند آبهای زیرزمینی نفوذی به کانسار که غنی از سیلیس بوده‌اند موجب ترکیب شدن سیلیس محلول با کانیهای آلومینیوم شده به این ترتیب افق کائولینیت را تشکیل میدهند ( رحیم پور بناب و اسماعیلی، ۱۳۸۶). معمولا تصور میشد کائولینیزه شدن بوکسیت یک فرایند ساده میباشد ولی بررسیهای دقیقتر نشان میدهد که این عمل شیوهای پیچیده درطی زمان است که در آن تغییرات ناشی از نفوذ آب سیلیسی از طریق درزه و شکافها از سمت بالای نهشته میباشد (دانجس۳۶، ۱۹۸۵). در بعضی از بخشهای کانسار مورد مطالعه، فرایند کائولینیزه شدن به قدری افزایش یافته که بخشی از کانسار به صورت کامل تبدیل به کائولینیت شده است. به صورت عمومی کائولینیت، رس رایج در بسیاری از بوکسیت‌ها است. اگر چه کائولینیت اپیژنتیک به عنوان رگچه و به صورت شکافه پر کن در بسیاری از کانسارهای بوکسیت شناخته شده است، سیلیس به علت تشابه ویژگی‌های ژئوشیمی با آلومینیوم به آسانی جایگزین آن میشود و باعث تشکیل کائولینیت ثانویه و دیگر کانی‌ها میشود. به نظر(اسماعیلی و همکاران، ۱۳۸?) فرایند کائولینیزه شدن بوکسیت جاجرم بر اثر شسته شدن سیلیس از ماسه سنگ‌های سازند شمشک و ته نشست بر روی بوکسیت‌ها و واکنش با کانی‌های آلومینیوم‌دار اولیه می‌باشد (شکل۳ – ۳۰).

شکل ۳ – ۲۹ – کائولینیزه شدن بوکسیت در مرز بین شمشک و بوکسیت که این امر ناشی از حرکت آب سیلیسدار از شستشوی ماسه سنگهای سازند شمشک به سمت پایین است.

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید