دانلود پایان نامه

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
دانشگاه علوم و فنون
۴-۶-۳ مقایسه دو الگوریتم ۷۳
۴-۷ استفاده از رویکرد تصمیم گیری چند معیاره در انتخاب استقرار برتر ۷۵
۴-۸ جمع بندی ۷۹
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات ۸۲
۵-۱ مقدمه ۸۲
۵-۲ تحلیل نتایج حاصل از حل مدل ۸۲
۵-۳ نتیجه گیری ۹۰
۵-۴ پیشنهادات کاربردی ۹۰
۵-۵ پیشنهادات تحقیقات آتی ۹۱
منابع و مراجع ۹۲
پیوست اول شرح الگوریتم اول برای مسئله QAP ۹۶
پیوست دوم شرح الگوریتم دوم برای حل مسئله QAP ۱۰۶

فهرست جداول

جدول ۲-۱ مقایسه روش های دقیق، ابتکاری و فراابتکاری ۲۲
جدول ۲-۲ محاسبه احتمال در چرخه رولت ۳۴
جدول ۲-۳ محاسبات روش مسابقه ۳۵
جدول ۲-۴ محاسبات روش رتبه بندی ۳۶
جدول ۴-۱ ماتریس فاصله ۴۸
جدول ۴-۲ ماتریس جریان ۵۱
جدول ۴-۳ نتایج حاصل از ۱۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۵۷
جدول ۴-۴ نتایج حاصل از ۲۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۰
جدول ۴-۵ نتایج حاصل از ۳۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۱
جدول ۴-۶ نتایج حاصل از ۴۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۱
جدول ۴-۷ نتایج حاصل از ۵۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۲
جدول ۴-۸ نتایج حاصل از ۱۰۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۳
جدول ۴-۹ نتایج حاصل از ۱۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۵
جدول ۴-۱۰ نتایج حاصل از ۲۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۶
جدول ۴-۱۱ نتایج حاصل از ۳۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۶
جدول ۴-۱۲ نتایج حاصل از ۴۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۷
جدول ۴-۱۳ نتایج حاصل از ۵۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۶۸
جدول ۴-۱۴ نتایج حاصل از ۱۰۰۰۰ بار تکرار الگوریتم ۷۱
جدول ۴-۱۵ استقرار های به دست آمده از الگوریتم دوم با ۵۰۰۰ تکرار ۷۶
جدول ۴-۱۶ خوشه بندی نقشه دانشگاه برای امتیاز دهی به معیارها ۷۶
جدول ۴-۱۷ خوشه بندی نقشه دانشگاه برای امتیاز دهی به معیارها ۷۶
جدول ۴-۱۸ امتیاز هرگزینه با توجه به معیارها در روش SAW ۷۷
جدول ۴-۱۹ نمره هر گزینه با استفاده از روش SAW ۷۸
جدول ‏۵-۱ هزینه های چیدمان ها ۸۲

فهرست شکل ها
شکل ۲-۱ نقاط بهینه سراسری و محلی ۲۲
شکل ۲-۲ روش ادغام ۳۰
شکل ۲-۳ چرخه رولت ۳۵
شکل ۲-۴ چرخه رولت در روش رتبه بندی ۳۷
شکل ۴-۱ چیدمان تسهیلات موجود ۴۷
شکل ‏۴-۲ فلوچارت الگوریتم اول ۵۴
شکل ۴-۳ فلوچارت الگوریتم دوم ۵۵
شکل ۴-۴ عدم همگرایی الگوریتم اول (استراتژی بد) ۵۶
شکل ۴-۵ همگرایی الگوریتم دوم (استراتژی خوب) ۵۶
شکل ۴-۶ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۱۰۰۰ بار تکرار) ۵۸
شکل ۴-۷ نقشه ۱۰۰۰ بار تکرار ۵۹
شکل ۴-۸ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۲۰۰۰ بار تکرار) ۶۰
شکل ۴-۹ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۳۰۰۰ بار تکرار) ۶۱
شکل ۴-۱۰ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۴۰۰۰ بار تکرار) ۶۲
شکل ۴-۱۱ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۵۰۰۰ بار تکرار) ۶۳
شکل ۴-۱۲ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۱۰۰۰۰ بار تکرار) ۶۴
شکل ۴-۱۳ روند تغییر زمان و هزینه در ازای افزایش تکرار (تولید مثل) ۶۴
شکل ۴-۱۴ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۱۰۰۰ بار تکرار) ۶۵
شکل ۴-۱۵ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۲۰۰۰ بار تکرار) ۶۶
شکل ۴-۱۶ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۳۰۰۰ بار تکرار) ۶۷
شکل ۴-۱۷ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۴۰۰۰ بار تکرار) ۶۸
شکل ۴-۱۸ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۵۰۰۰ بار تکرار) ۶۹
شکل ۴-۱۹ چیدمان تسهیلات از۵۰۰۰ تکرار الگوریتم ۷۰
شکل ۴-۲۰ روند حرکت بهترین جواب هر تولید مثل الگوریتم (برای ۱۰۰۰۰ بار تکرار) ۷۱
شکل ۴-۲۱ چیدمان تسهیلات از ۱۰۰۰ تکرار الگوریتم ۷۲
شکل ۴-۲۲ روند تغییر زمان و هزینه در ازای افزایش تکرار (تولید مثل) ۷۳
شکل ۴-۲۳ مقایسه هزینه به دست آمده از دو الگوریتم در تکرار های مختلف ۷۴
شکل ۴-۲۴ مقایسه زمان به دست آمده از دو الگوریتم در تکرار های مختلف ۷۴
شکل ۴-۲۵ چیدمان بهینه تسهیلات از روش saw ۷۹
شکل ۵-۱ چیدمان موجود تسهیلات ۸۴
شکل ۵-۲ چیدمان حاصل از ۱۰۰۰۰ بار تکرار الگوریتم دوم ۸۶
شکل ۵-۳ چیدمان حاصل ار روش تصمیم گیری ۸۷
شکل ۵-۴ چیدمان دستی ۸۹

فصل اول:
مقدمه و
کلیات تحقیق

۱ فصل اول: مقدمه و کلیات تحقیق
۲
۳ ۱-۱ مقدمه
مسئله استقرار تسهیلات یکی از مسائل مهم دربرنامه ریزی تسهیلات است که درزمینه های مختلفی از قبیل سازمانهای صنعتی، مدیریت بیمارستان وجانمایی خطوط تولید کاربرد دارد. تاکنون الگوریتم های زیادی برای حل این گونه مسائل پیشنهاد شده است بعضی از این الگوریتم ها فقط با داده های کیفی و برخی با دادههای کمی کارمیکنند. ناتوانی درتأثیر دادن همزمان مقادیر کمی وکیفی باعث کاهش کیفیت طرح استقرارمی شود. به نوعی که برخی از شاخص های کیفی مهم در استقرار وارد طرح نمی شود. همچنین دربعضی مواقع ممکن است که نتوان این مقادیر کمی وکیفی را به طور قطعی تعیین کرد. استفاده از نظریه مجموعه های فازی دربرنامه ریزی تسهیلات باعث می شود که بتوان با ترکیب دادههای کمی وکیفی مؤثر برجانمائی، کیفیت طرح استقرار را بهبود داد [۳].
در تحقیق پیش رو برای طرح جانمایی مناسب ساختمانهای دانشگاه از برنامه ریزی ریاضی و تصمیم گیری چند معیاره بهره میگیریم تا بتوانیم بهترین جواب را از مقایسه نتایج بدستآمده از این دو روش انتخاب کنیم. برنامه ریزی ریاضی به منظور در نظر گرفتن شاخص های کمی و تصمیم گیری چند معیاره به منظور در نظر گرفتن شاخص های کیفی مورد استفاده قرار می گیرد.

۴ ۱-۲ بیان مسأله اساسی تحقیق
واژه جانمایی به مدلسازی، فرمولسازی و حل آن دسته از مسایلی اشاره دارد که به دنبال یافتن بهترین مکان جهت استقرار مراکز و تسهیلات هستند. به عبارت دیگر جانمایی عبارتست از انتخاب جایی برای تسهیلات جدید. در واقع به منظور حل مسایل مکان یابی با توجه به شرایط متفاوت موجود در فضای مسئله، مدلهای بسیار متنوعی در کتب و پژوهش های گذشته به چشم میخورد که می توان بعد از شناسایی ویژگیها و عوامل موثر بر مسئله (اعم از اینکه جانمایی تک واحدی است یا چند واحدی و برای مکان صنعتی یا تجاری است و از این قبیل) با استفاده از یکی یا ترکیبی از مدل ها اقدام به حل مسئله مربوطه کرد. به عنوان مثال می توان از مدل های حداکثر پوشش، حداکثر تراکم، وزن دهی یا ارزش دهی به عوامل کیفی، مدل های تصادفی یا مبتنی بر احتمال و مدل های پویا نام برد. انجام مطالعات جانمایی درست و مناسب، علاوه بر تاثیر اقتصادی بر عملکرد تسهیلات، اثرات اجتماعی، زیست محیطی، فرهنگی و اقتصادی در منطقه محل احداث خود خواهد داشت. در ضمن ویژگیهای منطقه ای نیز به عنوان عوامل کلیدی موثر در تعیین محل در مسایل جانمایی محسوب می شوند.
همچنین در پژوهش های مختلف از مدل هایی از قبیل ترکیب تصمیم گیری چند معیاره وسیستم اطلاعات جغرافیایی۱ (GIS)، از مدل تحلیل پوششی داده ها (DEA) مدل برنامه ریزی خطی عدد صحیح و یا تلفیق تصمیم گیری چند معیاره و برنامه ریزی عدد صحیح مختلط،روش های تصمیم گیری چند معیاره فازی و در نهایت از ادغام روش های مدل های تصمیم گیری چندمعیاره ۲ (MADM) با مدل های تصمیم گیری چند هدفه۳ (MODM) در جهت حل مسئله جانمایی استفاده شده است.
در این تحقیق در نظر داریم با توجه به عوامل مختلفی که در چیدمان ساختمانهای دانشگاه موثراست رویه ای که توانایی در نظر گرفتن معیارهای کمی و کیفی را داشته باشد پیشنهاد نماییم و با وضعیت فعلی مقایسه، و بهترین را انتخاب کنیم.

۵ ۱-۳ اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
طراحی چیدمان تسهیلات یک تأثیراساسی درعملکرد کل سیستم دارد وهمیشه به عنوان یک نکته کلیدی برای بهبود بهره وری سیستم های تولیددرنظر گرفته شده است. مسئله جانمایی تسهیلات۴ (FLP) به طور کلی درمورد معیارهای کمی مانند شکل، هزینه انتقال مواد، مجاورت و تقاضای فضا ومعیارهای کیفی از قبیل انعطاف پذیری، همسایگی وکیفیت تمرکز دارد.
انتخاب محل مناسب تسهیلات پراکنده یکی از وظایف مهم در زمینه‌ی جانمایی است. جانمایی (مکان‌یابی) را انتخاب مکان برای یک یا چند مرکز جدید، با در نظر گرفتن سایر مراکز و محدودیت‌های موجود می‌دانند به‌گونه‌ای ‌که هدف ویژه‌ای بهینه شود. این هدف می‌تواند هزینه حمل و نقل، ارائه خدمات عادلانه به مشتریان و غیره باشد. انجام مطالعات جانمایی نیازمند تخصص‌هایی از جمله: تحقیق در عملیات، روشهای تصمیم‌گیری، جغرافیا (زمین شناسی و آب و هوا)، اقتصاد مهندسی، علوم کامپیوتر، ریاضی، بازاریابی، طراحی شهر و … است. به طور کلی جانمایی، فعالیتی است که استقرارهای فضایی و غیر فضایی یک سرزمین را جهت انتخاب مکان مناسب برای کاربری خاص مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار می دهد. انسان در جهت تحمل هزینه کمتر،حصول سود بیشتر و سهولت دسترسی به منابع، مکان فعالیت خود را انتخاب می نماید. لیکن باپیچیده تر شدن عوامل موثر بر جانمایی، به ناچار به استفاده از روشهای علمی ومدرن (خصوصا بعداز جنگ جهانی دوم) رو آورده است. دراین راستا تئوریها، نظریه ها ومدلها ی مختلفی ارائه شده است که هرکدام دارای مزایا ومعایبی بوده وبرای کاربردهای خاصی در نظر گرفته شده است. اغلب این نظریه ها در کمی نمودن عوامل موثر بر فرایند مکان یابی تاکید دارد.
در این زمینه چیدمان مناسب ساختمانها و دانشکده های دانشگاه از اهمیت زیادی برخوردار میباشد به طوری که تمام امکانات دانشگاه به راحتی در دسترس باشند و به کمترین میزان رفت و آمد نیاز باشد.

۶ ۱-۴ جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق
در این طرح مقایسه عملکردی بین تصمیم گیری چند معیاره با برنامه ریزی ریاضی صورت پذیرفته تا کاستی های هر روش مشخص شده و بهترین چیدمان با توجه به تجمیع مزایای این روش ها انتخاب شود.
۷ ۱-۵ اهداف مشخص تحقیق
انتخاب بهترین مکان برای ساختمانها و دانشکده های دانشگاه
۸ ۱-۶ سؤالات تحقیق
بهترین چیدمان ساختمانها توسط برنامه ریزی ریاضی کدام است؟
بهترین چیدمان ساختمانها توسط تکنیک های تصمیم گیری کدام می باشد؟
بهترین چیدمان ساختمانها از بین چیدمان موجود و چیدمان های انتخاب شده کدام است؟
۹ ۱-۷ تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی
تصمیم گیری چند معیاره: تصمیم گیری چند معیاره یک چارچوب نوید بخش برای ارزیابی مسائل چند بعدی، متناقض و ناسازگار است. این روش به مجموعه ای از تکنیک های تصمیم گیری که در برگیرنده مجموعه عوامل کمی و کیفی است، اطلاق می شود. در این روش نظرات و اهداف مختلف تصمیم گیران متعدد بطور واضح ترکیب شده و به تصمیم

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید