2-16-2 کمبود وقت31
2-16-3 محدودیت های جسمانی31
2-16-4 وضعیت خانواده32
2-16-5 بی علاقگی به علت ناآگاهی32
2-16-6 احساس ناامنی32
2-17 اهداف توسعه گردشگری32
2-18 توسعه پایدار گردشگری33
2-19 توسعه پایدار34
2-20 اثرات زیست محیطی گردشگری35
2-21 توانهای محیطی36
2-22 جغرافیا و محیط36
2-23 مفهوم محیط در جغرافیا37
2-24 محیط طبیعی37
2-25 اهمیت جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی محیطی منطقه37
2-26 مدیریت محیط38
2-27 پیشینه تحقیق39
فصل سوم: مواد و روش
3-1 مواد47
3-2 روشها47
3-2-1 روش تحقیق48
3-2-2 روش گردآوری اطلاعات48
3-2-3 ابزار گردآوری اطلاعات48
3-2-4 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات48
3-3 جامعه آماری و حجم نمونه تحقیق48
3-4 متغیر های تحقیق49
3-5 روشهای بررسی آسایش اقلیمی50
3-5-1 آسایش50
3-5-2 منطقه آسایش50
3-5-3 آسایش انسان (آسایش حرارتی)50
3-5-4 اقلیم وآسایش50
3-5-5 روش شاخص دمای موثر50
3-5-6 روش اوانز51
3-5-7 روش بیکر51
3-5-8 روش الگی51
3-6 ویژگی های طبیعی51
3-6-1 موقعیت و حدود جغرافیایی51
3-6-2 زمین شناسی53

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-6-3 توپوگرافی55
3-6-4 اقلیم58
3-6-4-1 دما58
3-6-4-2 بارندگی60
3-6-4-3 رطوبت نسبی61
3-6-4-4 تعداد روزهای یخبندان ایستگاه کسما62
3-6-4-5 باد63
3-6-5 منابع آب65
3-6-6 خاک69
3-6-6-1خاک های جلگه ای69
3-6-6-2 خاک های کوهستانی69
3-6-7 پوشش گیاهی71
3-7 ویژگیهای انسانی73
3-7-1 وجه تسمیه و تقسیمات سیاسی73
3-7-2 ویژگی های جمعیتی73
3-7-2-1 تغییرات جمعیت73
3-7-2-2 تعداد و بعد خانوار74
3-7-2-3 تراکم نسبی76
3-7-2-4 نسبت جنسی77
3-7-2-5 گروههای عمده سنی79
3-7-3 سواد80
3-7-4 شاغلین82
3-8 خصوصیات اقتصادی86
3-8-1 اوضاع کلی اقتصادی شهر، میزان تولید و نوع آن در هریک از بخشهای اقتصادی (صنعت، کشاورزی، خدمات )86
3-8-1-1 کشاورزی86
3-8-1-2 صنعت86
3-8-1-3 خدمات86
3-8-2 جمعیت فعال، اشتغال و بیکاری در بخش های مختلف اقتصادی88
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق
4-1 یافته های توصیفی90
4-1-1 جاذبه های گردشگری شهرستان صومعه سرا90
4-2 یافته های تحلیلی و استنباطی114
4-2-1 مشخصات فردی پاسخ دهندگان114
4-2-2 تحلیل برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا143
4-3 روش شاخص دمای موثر143
4-4 روش اوانز145
4 -5 روش بیکر146
4 -6 روش الگی147
فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1 بحث و نتیجه گیری149
5-2 فرضیه‌های تحقیق152
5-3 پیشنهادات157
منابع159
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2- 1 اثرات مثبت و منفی فرهنگی – اجتماعی گردشگران29
جدول 3-1 روش تعیین حجم نمونه از فرمول مورگان49
جدول 3-2 داده های درجه حرارت ایستگاه کسما 1388-137858
جدول 3-3 میانگین درجه حرارت ایستگاه کسما دوره آماری 1388- 137859
جدول 3-4 برآورد متوسط بارندگی ایستگاه کسما دوره آماری 1388- 137860
جدول 3-5 میانگین رطوبت نسبی ایستگاه کسما دوره آماری 1388- 137861
جدول 3-6 تعداد روزهای یخبندان بر حسب ماههای سال در ایستگاه کسما دوره اماری 1388-137862
جدول 3-7 متوسط ماهانه ساعات آفتابی ایستگاه مورد مطالعه63
جدول 3-8 حداکثر سرعت وزش باد در ایستگاه مورد مطالعه (متر بر ثانیه)64
جدول 3-9 جمعیت شهر صومعه سرا و تغییرات آن طی سالهای 85-134574
جدول 3-10 تعداد خانوار و بعد خانوار شهر صومعه سرا طی سالهای 85-134575
جدول 3-11 توزیع نسبی خانوارهای شهر صومعه سرا در سالهای 1375 و 8575
جدول 3-12 تراکم جمعیت شهرستان صومعه سرا در سالهای 1365-138576
جدول 3-13 جمعیت شهر صومعه سرا به تفکیک گروههای سنی و جنسی در سال 75 و 8578
جدول 3-14 جمعیت شهر صومعه سرا به تفکیک گروههای سنی در سالهای 75 و 8579
جدول 3-15 جمعیت بالای 6 سال شهر صومعه سرا بر حسب سن و وضع سواد در سال 1375 و 8581
جدول 3-16 تعداد افراد در حال تحصیل شهر صومعه سرا سرشماری سال 138582
جدول 3-17 جمعیت شاغل و بیکار شهر صومعه سرا بر اساس سرشماری سال 75 و 8583
جدول 3-18 ترکیب شاغلین شهرصومعه سرا بر حسب گروههای اصلی فعالیت در سرشماری 137584
جدول 3-19 شاغلین شهرصومعه سرا بر حسب بخشهای عمده اقتصادی در سال 1375 و 8584
جدول 3-20 ترکیب شاغلین شهر صومعه سرا بر حسب گروههای اصلی فعالیت در سرشماری سال 137587
جدول 3-21 شاغلین شهر صومعه سرا بر حسب بخشهای عمده اقتصادی در سال 1375 و 8587
جدول 4-1 نوع جنسیت پاسخ دهندگان114
جدول 4-2 گروههای سنی پاسخ دهندگان115
جدول 4-3 میزان تحصیلات پاسخ گویان116
جدول 4-4 مدت زندگی در شهرستان117
جدول 4-5 وضعیت شغلی پاسخ گویان118
جدول 4-6 توجه به توریسم طبیعت گرادر شهرستان صومعه سرا119
جدول 4-7 مناسبت وضعیت گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا120
جدول 4-8 میزان برنامه ریزی محیطی توریسم طبیعت گرا در صومعه سرا با تاکید بر آب و هوا121
جدول 4-9 شرایط مناسب اقلیمی در شهرستان صومعه سرا و جذب توریسم طبیعت گرا121
جدول 4-10 وجود پتانسیل های گردشگری طبیعی در شهرستان صومعه سرا123
جدول 4-11 موانع گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا124
جدول 4-12 مشارکت مردم شهرستان شما در امر گردشگری125
جدول 4-13 چگونگی مشارکت مردم در توسعه توریسم طبیعت گرا127
جدول 4-14 میزان تبلیغات در خصوص پتانسیلهای توریستی در شهرستان صومعه سرا128
جدول 4-15 میزان فایده تبلیغات در زمینه معرفی جاذبه های توریستی در آینده شهرستان129
جدول 4-16 میزان توانایی گردشگری بعنوان راهی موثر برای توسعه شهرستان130
جدول 4-17 میزان ورود گردشگر و نقش آن تخریب شهرستان131
جدول 4-18 علت اصلی ضعف توریسم طبیعت گرا در شهرستان132
جدول 4-19 موارد دارای نقش بیشتر در جذب گردشگر133
جدول 4-20 مهمترین جاذبه های گردشگری شهرستان صومعه سرا135
جدول 4-21 نقش جاذبه های توریستی در توسعه گردشگری شهرستان136
جدول 4-22 میزان شناسایی و معرفی جاذبه های توریستی شهرستان صومعه سرا137
جدول 4-23 تقویت پتانسیل های گردشگری و نیازمند تقویت زیرساختهای خدماتی در شهرستان137
جدول 4-24 توجه به توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا139
جدول 4-25 روند رو به توسعه برنامه ریزی محیطی توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا140
جدول 4-26 میزان نقش شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا142
جدول 4-27 بررسی ضریب حرارتی روز به روش دمای موثر در صومعه سرا143
جدول 4-28 بررسی ضریب حرارتی شب به روش دمای موثر در صومعه سرا144
جدول 4-29 بررسی ضریب حرارتی میانگین به روش دمای موثر در صومعه سرا144
جدول 4-30 منطقه آسایش راحتی شب و روز صومعه سرا145
جدول 4-31 منطقه گرمایی آسایش شب و روز صومعه سرا145
جدول 4-32 وضعیت آب و هوایی سه گانه اوانز در صومعه سرا146
جدول 4-33 محدوده آسایش زیست اقلیمی به روش بیکر در صومعه سرا146
جدول 5-1 روند رو به توسعه برنامه ریزی محیطی توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا153
جدول 5-2 شرایط مناسب اقلیمی در شهرستان صومعه سرا و جذب توریسم طبیعت گرا155
جدول 5-3 میزان نقش شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا156
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 1-1 نقشه موقعیت شهرستان صومعه سرا7
شکل 2-1 عوامل مؤثر در مسافرت33
شکل 3-1 نقشه موقعیت شهرستان صومعه سرا52
نقشه 3-2 زمین شناسی شهرستان صومعه سرا54
شکل 3-3 نقشه توپوگرافی شهرستان صومعه سرا56
شکل 3-4 نقشه شیب شهرستان صومعه سرا57
شکل 3-5 رژیم حرارتی ونوسانات درجه حرارت ایستگاه کسما59
شکل 3-6 میانگین درجه حرارت ماهیانه ایستگاه کسما59
شکل 3-7 بارش ماهیانه ایستگاه کسما60
شکل 3-8 میانگین رطوبت نسبی ایستگاه کسما61
شکل 3-9 تعداد روزهای یخبندان بر حسب ماههای سال در ایستگاه کسما62
نمودار 3-10 متوسط ماهانه ساعات آفتابی63
نمودار 3-11 حداکثر سرعت وزش باد در ایستگاه صومعه سرا(متر بر ثانیه)64
شکل 3-12 نقشه شبکه آبهای شهرستان صومعه سرا68
شکل 3-13 نقشه خاک شهرستان صومعه سرا70
شکل 3-14 نقشه پوشش گیاهی72
شکل 3-15 نمودار تعداد جمعیت شهر صومعه سرا در سالهای1345 تا 8574
شکل 3-16 درصد نرخ رشد جمعیت شهر صومعه سرا در دهه های 55-45، 65-55، 65-75 و 75-8574
شکل 3-17 نمودار تعداد خانوار شهر صومعه سرا در سالهای 45، 55، 65، 75، 8576
شکل 3-18 نمودار بعد خانوار شهر صومعه سرا در سالهای 45، 55، 65، 75، 8576
شکل 3-19 تراکم جمعیت شهرستان صومعه سرا در سالهای 1375-138577
شکل 3-20 نمودار نسبت جنسی شهر صومعه سرا به تفکیک گروههای سنی سرشماری سال 137578
شکل 3-21 نمودار نسبت جنسی شهر صومعه سرا به تفکیک گروهها سنی سر شماری سال 138579
شکل 3-22 نمودار درصد جمعیت شهر صومعه سرا به تفکیک گروههای سنی سال 137580
شکل 3-23 درصد جمعیت شهر صومعه سرا به تفکیک گروههای سنی سرشماری سال 138580
شکل 3-24 جمعیت بالای 6 سال شهر صومعه سرا بر حسب سن و وضع سواد در سال 137581
شکل 3-25 جمعیت بالای 6 سال شهر صومعه سرا بر حسب سن و وضع سواد در سال 138582
شکل 3-26 مقایسه درصد شاغل و بیکار شهر صومعه سرا سرشماری سال 85-137583
شکل 3-27 شاغلین شهرصومعه سرا بر حسب بخشهای عمده اقتصادی در سال 137585
شکل 3-28 شاغلین شهرصومعه سرا بر حسب بخشهای عمده اقتصادی در سال 138585
عکس 4-1 نمایی از تالاب سیاه درویشان در شهرستان صومعه سرا92
عکس 4-2 نمایی از پناهگاه حیات وحش سلکه95
عکس 4-3 نمایی از پناهگاه حیات وحش سلکه96
عکس 4-4 نمایی زیبا از روستای تنیان100
عکس 4-5 نمایی از مناره گسگر در روستای مناره بازار101
عکس 4-6 نمایی دیدنی از بقعه آقا سید قاسم در روستای چولاب102
عکس 4-7 نمایی از بقعه ی پیر موذنان، صوفیان ده صومعه سرا103
عکس 4-8 نمایی دور از محوطه تاریخی هفت دغنان105
عکس 4-9 نمایی از پل خشتی گوراب تولم106
عکس 4-10 نمایی از حمام قدیمی و تاریخی کسماء108
عکس 4-11 نمایی از غار خونابکش لاربسر108
عکس 4-12 نمایی پارک ساحلی تولم شهر109
شکل 4-13 نوع جنسیت پاسخ دهندگان115
شکل 4-14 گروههای سنی پاسخ دهندگان115
شکل 4-15 میزان تحصیلات پاسخ گویان116
شکل 4-16 مدت زندگی در شهرستان117
شکل 4-17 وضعیت شغلی پاسخ گویان118
شکل 4-18 توجه به توریسم طبیعت گرادر شهرستان صومعه سرا119
شکل 4-19 مناسبت وضعیت گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا120
شکل 4-20 میزان برنامه ریزی محیطی توریسم طبیعت گرا در صومعه سرا با تاکید بر آب و هوا121
شکل 4-21 شرایط مناسب اقلیمی در شهرستان صومعه سرا و جذب توریسم طبیعت گرا122
شکل 4-22 وجود پتانسیل های گردشگری طبیعی در شهرستان صومعه سرا123
شکل 4-23 موانع گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا125
شکل 4-24 مشارکت مردم شهرستان شما در امر گردشگری126
شکل 4-25 چگونگی مشارکت مردم در توسعه توریسم طبیعت گرا127
شکل 4-26 میزان تبلیغات درخصوص پتانسیلهای توریستی در شهرستان صومعه سرا128
شکل 4-27 میزان فایده تبلیغات در زمینه معرفی جاذبه های توریستی در آینده شهرستان129
شکل 4-28 میزان توانایی گردشگری بعنوان راهی موثر برای توسعه شهرستان131
شکل 4-29 میزان ورود گردشگر و نقش آن تخریب شهرستان132
شکل 4-30 علت اصلی ضعف توریسم طبیعت گرا در شهرستان133
شکل 4-31 موارد دارای نقش بیشتر در جذب گردشگر134
شکل 4-32 مهمترین جاذبه های گردشگری شهرستان صومعه سرا135
شکل 4-33 نقش جاذبه های توریستی در توسعه گردشگری شهرستان136
شکل 4-34 شناسایی و معرفی جاذبه های توریستی شهرستان صومعه سرا137
شکل 4-35 تقویت پتانسیل های گردشگری و نیازمند تقویت زیرساختهای خدماتی در شهرستان138
شکل 4-36 توجه به توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا139
شکل 4-37 روند رو به توسعه برنامه ریزی محیطی توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا140
شکل 4-38 میزان نقش شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا142
شکل 4-39 اقلیم نمای الگی در صومعه سرا147
شکل 5-1 روند رو به توسعه برنامه ریزی محیطی توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا153
شکل 5-2 شرایط مناسب اقلیمی در شهرستان صومعه سرا و جذب توریسم طبیعت گرا156
شکل 5-3 میزان نقش شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا157
چکیده
شرایط اقلیمی شهرستان صومعه سرا بدلیل شرجی بودن در فصل تابستان و یا کاهش درجه حرارت در فصول دیگر باعث شده تانگارنده بدنبال تقویم مناسبی برای این فصول درمنطقه مورد مطالعه برای طبیعت گردان بوده وبراین اساس این تحقیق با استفاده ازروش توصیفی- تحلیلی، با بهره گیری ازمطالعات کتابخانه‎ای، اسنادی همراه با مشاهدات میدانی واستخراج پرسشنامه وبا هدف برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا وشناسایی شرایط اقلیمی تاثیرگذار درصنعت گردشگری شهرستان صومعه سرامی باشد.
شهرستان صومعه سرا به دلیل قرار گرفتن در حاشیه جنوبی تالاب انزلی سالانه و وجود پرندگان مهاجر برای هرمسافری زیبا و خاطره انگیز است. منطقه زیبا و کوهستانی “تنیان” واقع در بخش میرزاکوچک یا گوراب زرمیخ صومعه سرا از نقاط زیبای طبیعی به شمار می‌رود که به دلیل طبیعت فرح انگیز و نشاط آور، منحصربه‌فرد و ازجاذبه‌های طبیعی این شهرستان است.درارتباط باشرایط اقلیمی بایدعنوان نمود که آب وهوا یکی ازمهمترین عوامل توسعه توریسم در شهرستان صومعه سرا بوده وفعالیتها وبرنامه ریزی جاذبه های اکوتوریستی آبی- خشکی منطقه درارتباط تنگاتنگ با شرایط اقلیمی دارد. لذامطالعه وتوجه به نزولات جوی، درجه حرارت، ساعات آفتابی، باد و سایر عوامل اقلیمی در برنامه ریزی توریسم شهرستان نقش مهمی داشته ودر قالب توریسم تابستانی درماههای خرداد، تیر، مرداد واوایل شهریور می توان برنامه ریزی نمود. بنابراین عوامل اقلیمی درکنارسایر شرایط و امکانات رفاهی،خدماتی وتاسیساتی لازم موجب رونق بخشیدن توریسم تابستانی دراین منطقه بوده و در ماههای فوق جهت توریسم آبی درتالابها می توان برنامه ریزی نمود. ایجاد و زمینه سازی چنین قابلیتهای موجب جذب توریسم داخلی وافزایش تقاضا گردیده واز طرف دیگر توسعه ورونق توریسم وبویژه اکو توریسم آبی را در تالاب سلکه، سیاکیشم، سرخانکل، سیاه درویشان” ودررودخانه‎های بزرگ آن فراهم آورد. با توجه به وجود جاذبه های گردشگری دیگر دراین شهرستان صنعت بوم گردشگری را در پناهگاه حیات وحش سرخانگل و غیره ایجاد نمود. در نظر سنجی از جامعه آماری بیشترین درصد پاسخ دهندگان معتقدند که شرایط مناسب اقلیمی درشهرستان صومعه سرا بسیار زیاد و زیاد باعث جذب توریسم طبیعت گرا گشته، و میزان نقش شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا را بسیارزیاد وزیاد بیان نموده اند.
واژگان کلیدی:
برنامه ریزی محیطی، توسعه، توریسم طبیعت گرا، آسایش اقلیمی، شهرستان صومعه سرا
مقدمه
از جنبه های توسعــه پایدار کشورها در سطوح و ابعاد مختلف شنــاخت علمی بستر ســرزمین خود و پتانسیل های طبیعی آن است تا با توجه به محیط طبیعی؛ شهرها، روستاها و مناطق خود را شناسایی و در حفظ قابلیتهای طبیعی و زیست محیطی آن بکوشیم. بدون شک حرکت از اقتصاد تک پایه به سمت اقتصاد متنوع و با ثبات و دستیابی به چنین اهدافی مستلزم شناخت فرایند گردشگری و در کنار آن اکوتوریسم است تا با یک پشتوانه علمی و آگاهی از آثار مثبت و منفی این پدیده ها به انتخاب آگاهانه یک راهبرد منطقی و واقع گرا، توأم با برنامه ریزی و مدیریت صحیح گردشگری به طور عام و گردشگری طبیعی به طور خاص در چارچوب فرآیند توسعه همه جانبه و پایدار دست یابیم. همه مردم طبیعت را دوست دارند. رویکرد انسان به طبیعت، رویکرد تازه ای نیست، کمتر کسی از افراد عامی می توان یافت که از چشم اندازهای طبیعت بی جان شامل کوه و دشت و درَه های کنار جاده در طول سفرهای رایج بین شهری، لذت نبرده باشد و به توصیف آن چه دیده است نپردازد و کمتر کسی را می توان یافت هیچ علاقه ای به یکی از برنامه‎های مستند تلویزیونی حیات وحش و طبیعت زنده نداشته باشد و یا از رفتن به باغ وحش لذت نبرده باشد. و از اهالی روستاها کمتر کسی می توان یافت که از دانستن خواص گیاهان دارویی اطراف روستا و علم به تشخیص آن ها، برخود نبالد و به وقت لزوم از آن بهره نبرده باشد. اهمیت طبیعت به قدری است که در فرهنگ باستانی ما ایرانیان نیز روزی را به عنوان نماد طبیعت نام گذاری کرده اند امروزه هر شاخه منفرد علمی به تنهایی قادر به رفع کلیه نیاز های جوامع نمی باشد و ناگزیر علوم و صنایع و میان رشته ای متولد می‎شوند. تلفیق علومی مثل زمین شناسی، زمین پیکرشناسی، زیست شناسی و بوم شناسی با صنعت گردشگری، باعث خلق افق های نوع و افکار جدید می شوند که می تواند باعث حل معضلات بیکاری، توسعه اقتصادی – اجتماعی، و برداشتن گامی به سوی فقرزدایی، توسعه پایدارو در نهایت، عدالت الجتماعی باشد. گردشگری مهمترین صنعت جهان است و از راه های فقرزدایی و ایجاد اشتغال رویکرد به توسعه گردشگری و ایجاد درآمد ازآن طریق در اروپا و خاورمیانه است. ازگذشته های دور، درایران گرایش به طبیعت و نوراین زیبایی دوستی در دل های مردم روشن بوده است. از تعاریف یونانیان (دشمنان ما) از ایران باستان برمی آیدکه ایرانیان تا چه حد به طبیعت احترام می گذاردند و زندگی خود را با آن در می‎آمیختند. برگزاری جشن های ماهانه و سالانه همگی برای احترام به طبیعت و قدردانی از مواهب طبیعی بوده است. مردم این سرزمین همواره به عناصر طبیعی (آتش، هوا، خاک و آب) احترام به ویژه می گذاردند و درحفظ و پاکیزه نگه داشتن آن اهتمام می نمودند. هیچ مردمی به اندازه ایرانیان از خواص درمانی گیاهان آگاه نبوده است و هیچ قومی تا به این حد از نیروهای طبیعی به پاکی و درستی بهره برداری نکرده است. شهرستان صومعه سرا از مناطق زیبا و دیدنی استان گیلان است که به دلیل ناشناخته بودن از دید مسافران و حتی مردم این شهرستان دور مانده‌است. ناشناخته ماندن این شهرستان موجب شده تا نتواند به عنوان یک منطقه گردشگری برای مسافران جاذبه داشته و دیدنی به نظر آید. لذا این تحقیق در نظر دارد به برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا با تاکید برآسایش اقلیمی پرداخته و بر این اساس به پنج فصل زیر تقسیم می گردد:
فصل اول : کلیات تحقیق
فصل دوم : مرور منابع، ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیق
فصل سوم : روش اجرای تحقیق، مواد و روش
فصل چهارم : تجزیه تحلیل داده ها و یافته های تحقیق
فصل پنجم : بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات می باشد.
1-1بیان مسئله
یکی از ارکان صنعت گردشگری وجود جاذبه های گردشگری بویژه جاذبه های طبیعی است که سرمایه اولیه صنعت گردشگری را تشکیل می دهند. دریاها، جنگلها، مراتع، کوهها، دره ها، آبشارها، معادن، چشمه‎ها از جمله جاذبه ها ی اکوتوریستی می با شند.
کشور ایران با توجه به گوناگونی شرایط جغرافیایی و طبیعی و اقلیم، یکی از کشور های منحصر به فرد دنیا در زمینه ی ارائه چهره های گوناگون در بخش توریسم و اکوتوریسم است.
استان گیلا ن با مناظر دل انگیز طبیعی، کوه، دریا، جنگل، مرتع، سواحل زیبا ، آبشار ها، مزارع برنج، باغات چای و مرکبات وغیره نیز ازجمله استانهایی است که همیشه طبیعت گردان را به سوی خود جذب کرده و از نظر اشکال مختلف توریسم از قابلیت بالایی برخوردار است.
شهرستان صومعه سرا در غرب گیلان یکی از شهرستانهای منحصر به فردی است که با دارابودن شرایط جغرافیای منحصر به فرد خود از جمله مناره گسگر وسایرآثارطبیعی و انسانی همیشه مورد توجه گردشگران بومی و غیر بومی بوده، وبخصوص در فصل تابستان مسافران زیادی را بسوی خود جذب می‎کند. شرایط اقلیمی استان گیلان و شهرستان صومعه سرا بدلیل شرجی بودن در فصل تابستان و یا کاهش درجه حرارت در فصول دیگر باعث شده تا نگارنده بدنبال تقویم مناسبی برای این فصول در منطقه مورد مطالعه برای طبیعت گردان بوده و براین اساس این تحقیق در نظر دارد با برنامه ریزی محیطی در شهرستان صومعه سرا توریسم طبیعت گرا را با تاکید برآسایش اقلیمی توسعه داده وشرایط محیطی مناسب را به گردشگران معرفی نماید.
1-2 سوال تحقیق
آیا برنامه ریزی صنعت توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا دارای روند رو به توسعه می باشد؟
آیا شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا ی شهرستان صومعه سرا نقش دارد ؟
1-3 اهداف تحقیق
برنامه ریزی محیطی در توسعه توریسم طبیعت گرای شهرستان صومعه سرا

شناسایی شرایط اقلیمی تاثیر گذار در صنعت گردشگری شهرستان
ارائه راهکار های لازم در زمینه بهره برداری بهینه از پتانسیل های موجود با تاکید بر آسایش اقلیمی می‎باشد.
1-4 فرضیه‌های تحقیق
بنظر میرسد برنامه ریزی صنعت توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا دارای روند رو به توسعه می‎باشد.
بنظر میرسد شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا ی شهرستان صومعه سرا نقش دارد.
1-5 قلمرو تحقیق
شهرستان صومعه سرا، در طول جغرافیایی از “46 ‘2 ْ49 تا “23 ’31 ْ49 و عرض جغرافیایی “14 ’15 ْ37 تا “54 ’29 ْ37 در غرب استان گیلان قرار دارد. مساحت این شهرستان 6/632 کیلومتر مربع می باشد که 3/4 درصد پهنه این استان را تشکیل می دهد. شهرستان صومعه سرا از شمال به شهرستان های بندرانزلی و رضوانشهر، از جنوب به شهرستان های فومن و شفت، از شرق به شهرستان رشت و از غرب به شهرستان ماسال محدود است. (معاونت برنامه ریزی استان گیلان، 1386)
شکل 1-1 نقشه موقعیت شهرستان صومعه سرا
1-6 محدودیتهای تحقیق
هر تحقیقی مشکلات مخصوص به خود را دارد لذا مهمترین مشکلات موجود در این تحقیق عبارتند از:
– عدم وجود آمار و اطلاعات دقیق و مدون از اقامتگاههای گردشگری با تاکید برشرایط اقلیمی
– عدم همکاری برخی از سازمانها در ارائه اطلاعات
– عدم وجود برنامه ریزی محیطی برای گردشگران طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا
– عدم وجود تقویم مناسب گردشگری در شهرستان صومعه سرا با توجه به موضوع تحقیق می باشد
1-7 واژه ها و مفاهیم
گردشگری
گردشگری عبارتست از مجموعه فعالیتهای افرادی که به مکانهای خارج از محل زندگی و کار خود به قصد تفریح واستراحت و انجام اموردیگر مسافرت می کنند وبیش ازیکسال متوالی درآن مکان نمی مانند (منشی زاده، 1376، ص43).
اقامتگاههای گردشگری
اقامتگاههای گردشگری به مکانهایی گفته می شود که بصورت موقت (فصلی) و یا دایمی جهت پذیرایی از مسافران بومی و غیر بومی و به شکلهای گوناگون خدمات ارائه می دهند. این اقامتگاهها بصورتهای مختلف مانند آلاچیق، خانه، مغازه و غیره می باشند.
اقلیم
اقلیم یک واژه عربی است که در زبان فارسی به آن (آب وهوا) گفته می شود و از کلمه یونانی کلیما (kilima) به معنی میل می باشد. اقلیم نتیجه تاثیر توام پدیده های هواشناسی است و حالت متوسط هوا را در یک نقطه دلخواه به دست می دهد. بنابراین وقتی در مورد آب و هوای یک منطقه بحث می کنیم لحظه زمامی را مطرح نمی کنیم. البته اقلیم معنای گسترده تری داشته و تنها به پارامترهای هواشناسی محدود نمی‎شود بلکه مجموعه عوامل فیزیکی، شیمیایی و زیست محیطی را در بر می گیرد (علیزاده، 1377).
(طبیعت گردی) اکوتوریسم
گودوین (1996): طبیعت گردی عبارت است نوعی گردشگری در طبیعت که تاثیرات اندکی را بر محیط زیست و منابع طبیعی وارد نموده و در حفظ و بقاء گونه ها و زیستگاههای طبیعی سهیم می باشد. طبیعت گردی با دو روش مستقیم حفظ و حراست از منابع طبیعی و غیر مستقیم ایجاد منبع درآمد جهت جوامع بومی در امر حفاظت و بقاء گونه ها و زیستگاههای مهم طبیعی گام برمی دارد. طبیعت گردی با استفاده از ابزار آموزشی و تبلیغاتی می تواند منابع طبیعی حفاظت شده را به عنوان یک منبع درآمد زا جهت بومیان معرفی می نماید در نتیجه افراد محلی به مناطق موروثی حیات وحش و محیط زیست به عنوان یک منبع درآمد، با دیده احترام نگریسته و طبعاً از این مناطق حفاظت می نمایند( اولادی قادیکلایی، 1385، ص 61).
توسعه
ـ توسعه فرآیندی است که به ظهور دنیایی نو می انجامد. در حالی که رشد اقتصادی ممکن است افزایش کمی و یا حتی کاذبی باشد که در سطح تولید، توزیع، مصرف و یا درآمد یک جامعه و یا یک ملت در طول مدت زمانی مشخص حادث می شود (کامران، 1374، ص 42).
2-1 تاریخچه صنعت توریسم در جهان
گردشگری ازقدیم‏الایام مطرح بوده است، مثلاً در یونان باستان، راهنمایان سفر، فراوان بوده‏اند. حتی این راهنمایان دنبال یادگاری و سوغات، همچنان که امروزه گردشگران به دنبال آن هستند، بوده‏اند. در واقع می‏توان گفت که یادگاری و سوغات، ابتکار یونانیان بوده است. این راهنمایان سفر در آن دوره، زائران مسیحی دوره‏ی قرون وسطی را راهنمایی می‏کردند تا راه‏ها و کوره راه‏های اروپا را طی کنند و به مقصد برسند. مارکوپولو بازرگان ونیزی و سیاح بزرگ عهد رنسانس اروپا، سفر می‏کرد تا دیگران را به دین مسیح جذب کند و در واقع به خرید ادویه اقدام می‏کردند و مسافرانی تاجر بودند. ابن بطوطه سیاح بزرگ قرن چهاردهم عرب، جهانگردی نیرومند بود که حدود 120 هزار کیلومتر در کشورهای مسلمان مسافرت نمود و از زادگاهش طنجه در مراکش تا چین و سوماترا در شرق آسیا را طی نمود و ضمن لذت بردن از سفرها با فرهنگ‏های جدید آشنا می‏شد.
بعد از این دوره، مسافران فرهنگی جدیدتر نوادگان اشراف انگلیسی بودند که به گشت‏های قاره اروپا می‏پرداختند. این افراد برنامه‏های انعطاف‏پذیری برای سفر و گشت و گذار تنظیم می‏کردند که دیدار از پاریس و شهرهای زیبای ایتالیا جزء برنامه‏های آنها بود. در اواخر قرن 18 انقلاب صنعتی اروپا، بازار جدیدی را برای سفر و گردشگری به وجود آورد. انقلاب صنعتی باعث شد که مردمان طبقات دیگر هم بتوانند به سفر بپردازند.
انقلاب صنعتی، کار در ساعت‏های مشخص، مفهوم تعطیلی و اوقات فراغت را با خود همراه آورد. در حقیقت گردشگری امروزی فرزند عصر بخار در اروپا و آمریکا و دوره انقلاب صنعتی است. کشتی‏های بخار در رود راین به راه افتادند و چند سال بعد در رودهای دانوب نیز کشتی‏های بخار به رفت و آمد پرداختند و از همه مهمتر گسترش خطوط آهن بود که گردشگری را مردمی، سریع و گسترده کرد.
در نیمه قرن 19 بنابر ضرورت، یک صنعت گردشگری متشکل از آژانس‏های مسافرتی، کتابچه‏های راهنما، گشت‏های گروهی، هتل‏ها، قطارها و برنامه حرکت آنها به وجود آمد که شیوه مدرن و مطمئن از سفر را در اختیار گردشگران قرار می‏داد.
برخلاف گذشته که افراد اندکی می‏توانستند به گردشگری بپردازند امروزه صدها میلیون نفر به مناطق مختلف گیتی سفر می‏کنند و همین امر سبب شده که گردشگری از پویاترین بخش‏های اقتصادی در جهان به شمار رود. براساس پیش‏بینی سازمان جهانی توریسم، در چند سال آینده گردشگری از لحاظ درآمد در رأس همه صنایع موجود در جهان قرار می‏گیرد و بزرگ‏ترین بخش تجارت بین‏الملل را به خود اختصاص خواهد داد.
2-2 وضعیت جهانی جهانگردی
با شتاب گرفتن سیر تحولات اقتصادی و اجتماعی کشورها (به ویژه در اروپا و آمریکای شمالی)، سطح درآمدها و شرایط کاری بهبود یافت و به تدریج مردم وقت آزاد بیشتری پیدا کردند. در همین حال وضعیت حمل و نقل نیز بهبود یافت و رسیدن به مقصد سریعتر و ارزان‏تر شد. همه این تحولات، نتیجه انقلاب صنعتی (رنسانس) بود. در سده نوزدهم میلادی، طبقات پردرآمد بر وسعت و دامنه مسافرتهای خود افزودند ایجاد شبکه حمل و نقل هوایی، باعث رشد مسافرتهای داخلی و خارجی شده ولی هنوز هم امکان استفاده از تعطیلات و اوقات فراغت برای مردم عادی و با درآمد متوسط محدود بود، این محدودیت، هنوز هم برای بسیاری از مردم کشورهای درحال توسعه وجود دارد. جهانگردی در کشورهای توسعه یافته و صنعتی پس از جنگ جهانی دوم، رشد چشم‏گیری داشته است. رشد اقتصادی، افزایش درآمدها، توسعه شبکه‏های حمل و نقل سریع ارزان، وجود وقت آزاد بیشتر برای مردم، همگی شرایطی را به وجود آورد که باعث رشد بازاریابی در بخش جهانگردی شد. گردانندگان تورها، دست به کار شدند و به تقاضاها پاسخ گفتند. تورهای جامع در (رفت – برگشت – اقامت) همراه با حمل و نقل هوایی اجاره‏ای توسعه یافت. جهانگردی بین‏المللی به طور گسترده افزایش یافت. همین امر باعث توسعه مناطق شهری در خطوط ساحلی مدیترانه‏ای شد. این الگو در نقاط دیگر جهان نیز به کار گرفته شد.
سیر رشد اوقات فراغت و ارزانی حمل و نقل، همچنین ادامه می‏یابد. تعداد کشورهای نسبتاً ثروتمند بیشتر شده‏اند و تورهای جهانگردی خارجی، در حال افزایش است. مسافرتهای داخلی نیز گسترش پیدا کرده و امروزه مردم از روزهای تعطیل خود استفاده بیشتر و بهتری می‏کنند. بتدریج مقاصد مسافرتی جدیدی به وجود آمد و در نتیجه امروزه جهانگردی به یکی از بزرگترین بخش‏های اقتصادی جهان تبدیل شده است. شورای جهانی مسافرت و جهانگردی، در سال 1994، درآمد حاصله از این بخش را، 4/3 میلیارد دلار برآورد کرده است. افزون بر این، بخش جهانگردی، 204 میلیون شغل جدید (در هر 9 بخش اقتصادی، یک شغل) ایجاد کرده و به تنهایی منشأ بیش از 10% درآمد ناخالص داخلی در سطح جهان بوده است.
2-3 تقسیم‏بندی جهانی توریسم
سازمان جهانگردی جهان را به شش ناحیه جهانگردی : آفریقا، جنوب آسیا، شرق آسیا و حوزه‏ی اقیانوس آرام، خاورمیانه، اروپا و آمریکا تقسیم کرده و هر سال آمار مربوط به وضعیت جهانگردی هر یک از نواحی را تدوین و منتشر می‏کند.
ناحیه اروپا : این ناحیه در سال 1999 با جذب 394 میلیون و 200 هزار ورود – جهانگرد بین‏المللی و 234 میلیارد و 700 میلیون‏دلار درآمد نیرومندترین کانون جذب جهانگردی در جهان بوده است و از هر ورود جهانگرد، به طور میانگین 596 دلار درآمد داشته است.
میانگین افزایش تعداد ورود به جهانگرد، و در آمد این ناحیه از جهانگردی در فاصله زمانی 1999 – 1995 به ترتیب رشدی برابر 9/3 و 6/2 درصد داشته است و اما رشد تعداد ورود جهانگرد و درآمد این ناحیه در سال 1999 نسبت به سال پیش به ترتیب 7/2 و 9/0 درصد بوده است اروپای جنوبی با میانگین رشد 5/5 درصد از رشد خوبی در تعداد ورود جهانگرد بهره‏مند بوده است و کشورهای اسپانیا(2/9 درصد) و یونان(9/9 درصد) بالاترین رشد را از نظر جذب جهانگرد در میان کشورهای اروپای جنوبی داشته‎‏اند.
روی هم رفته به نظر می‏رسد عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، تنوع قومی – زبانی – عوامل فرهنگی، پیشینه تاریخی، کوچکی نسبی کشورها، گستردگی راهها، بزرگ‏راهها و وسایل آمد و رفت راحت و سریع، توسعه و پیشرفت صنعت و هنر، شرایط بسیار سهل و آسان برای آمد و رفت مردم این کشورها و مهمتر از همه، بهره‏مندی از آزادی، امنیت، آرامش، بهداشت و مرکزیت کشورهای اروپایی برای برگزاری همایش‏های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و. . . تأثیر مهمی در جلب جهانگرد به این ناحیه داشته است. وانگهی، طبیعت بسیار زیبا و متنوع اروپا، وجود مراکز تفریحی، سرگرمی، پژوهشی، بهداشتی، درمانی، همیشه انبوهی از جهانگردان را از طرف جهان به این خطه می‏کشاند
ناحیه آمریکا : ناحیه آمریکا در سال 1999 با پذیرایی از 122 میلیون و 700 هزار ورود جهانگرد و جذب درآمد 1222 میلیارد و 200 میلیون دلار، دومین مرکز مهم جهانگرد پذیر است. در آن سال از هر ورود جهانگرد به طور میانگین 908 دلار عاید مردم آمریکا در فاصله سالهای 1999 – 1995 به ترتیب 3 و 7/6 درصد و رشد جهانگردی این منطقه در سال 1999 از نظر تعداد ورود جهانگرد که میزان درآمد، نسبت به سال پیشین، به ترتیب 6/7 و 9/6 درصد بوده است. سهم ناحیه آمریکا در کل بازار تعداد ورود جهانگرد بین‏المللی و کل بازار درآمد جهانگردی در سال 1999 به ترتیب 5/18 و 8/26 درصد بوده است.
هر چند آمریکا سابقه تاریخی چندانی ندارد، لیکن به ویژه به سبب آن که ایالات متحده آمریکا و کانادا، نمادهایی از نوآوری صنعتی و هنری خلاقیت‏های فکری انسان معاصر و در زمینه علمی و فن‏آوری پیشرفت شگفت‏آوری دارند، جهانگردان بسیاری را جذب می‏کنند. وانگهی، تنوع آب و هوا، گستردگی خاک، طبیعت زیبا، توسعه چشمگیر شبه راهها و وسایل آمد و رفت، گوناگونی کالا و خدمات، وجود مراکز بسیار بزرگ و مجهز و زیبای تفریحی، سرگرمی مراکز عالی درمانی و مهمتر از همه بهره‏مندی از نعمت آزادی، وجود اقلیت‏های قومی، فرهنگی، نژادی، پیوندهایی که میان مهاجران به آمریکا و ساکنان سایر نواحی جهان وجود دارد، سبب می‏شود که هر ساله انبوه جهانگردان از آمریکا و به ویژه کانادا و ایالات متحده آمریکا دیدن کنند.
ناحیه شرق آسیا و اقیانوس آرام : سومین کانون جذب جهانگرد، شرق آسیا و اقیانوس آرام است که در سال 1999 از تعداد 97 میلیون و 500 هزار ورود جهانگرد بین‏المللی مبلغ 73 میلیارد و 400 میلیون دلار درآمد داشته است و سهم آن در کل بازار ورود جهانگرد بین‏المللی و درآمد جهانی جهانگردی به ترتیب 7/14 و 88/18 درصد بوده است.
آسیای شرقی و آرام، که منزلتی چشمگیر در زمینه جذب جهانگرد دارد، مجموعه‏ای از کشورها را در بر می‏گیرد که ضمن بهره‏مندی از پیشینه غنی تاریخی، فرهنگی بارور، متنوع و آداب و رسوم و سنن ارزشمند، به سرعت به سوی صنعتی شدن و نوآوری گام برمی‏دارد و هم‏اکنون برخی از کشورهای آن از نظر اقتصادی و صنعتی و تولید فرآورده‏های متنوع دستی و صنعتی، گستردگی زیرساختها، مراکز تفریحی و سرگرمی بسیار پیشرفته‏اند.
ناحیه آفریقا: آفریقا در سال 1999 با جذب 26 میلیون و 800 هزار ورود جهانگرد و 10 میلیارد و 500 هزار دلار درآمد، چهارمین کانون مهم جلب جهانگرد است. سهم آفریقا در آن سال در کل بازار ورود جهانگرد بین‏المللی و کل درآمد جهانی جهانگرد به ترتیب 4 و 3/2 درصد بوده است. گستردگی خاک، تنوع طبیعت، چشم‏اندازهای زیبا، جنگل‏های انبوه، حیات وحش شگفت‏انگیز، تنوع گروههای انسانی از نظر زبان، رنگ پوست و نژاد و آداب و رسوم از جمله عوامل جذب جهانگرد به آفریقاست. نزدیکی نسبی کشورهای شمال آفریقا با اروپا، همجواری با دریای مدیترانه، وجود آثار تاریخی – هنری اسلامی، صنایع دستی و. . . موجب آمد و شد انبوه جهانگردان به آفریقا شده است.
ناحیه خاورمیانه: پنجمین کانون جهانگردی جهان خاورمیانه است که در سال 1999 از جذب‏نزدیک به 18 میلیون ورود جهانگردی بین‏المللی، 10 میلیون دلار درآمد داشته است.
سهم این ناحیه در کل بازار ورود جهانگرد بین‏المللی و در کل درآمد جهانی جهانگردی در سال 1999 به ترتیب 6/2 و 2/2 درصد بوده است، که نسبت به سال گذشته رشدی برابر با 6/6 و 1/18 درصد داشته است. مصر به تنهایی از 40 درصد رشد برخوردار بوده است ؛ دبی، لبنان و سوریه همچنین از رشد چشمگیری که به ترتیب برابر با 14، 12 و 9 درصد است برخوردار بوده‏اند. لیبی نیز رشد 25 درصد داشته است. این ناحیه دارای جاذبه‏هاب مذهبی فراوان برای مسلمانان، مسیحیان و یهودیان جهان است.
مکه و مدینه و بیت‏المقدس شهرهایی هستند که هر سال انبوهی از پیروان مذاهب توحیدی را به سوی خود جذب می‏کنند. آب و هوای مساعد، تنوع طبیعت، فرهنگ و تاریخ غنی، آثار تاریخی و باستانی مانند اهرام مصر، آثار رومی در اردن، فلسطین و سوریه و. . . ایجاد مراکز مهم خرید و جایگاههای تفریحی و سرگرم‏کننده در کشورهای عربی خلیج فارس و به ویژه امارات متحده عربی هر سال انبوهی از مسافران را به سوی خود جذب می‏کند. ولی به رغم این که توان بالقوه جذب جهانگرد در خاورمیانه بسیار بالاست، عدم امنیت، بی‏ثباتی سیاسی، جنگ و نبرد میان اعراب و اسرائیل، محلات توریستی و واکنش گروههای افراطی که در برخی از آنها باورهای ملی‏گرایانه یا مذهبی نیز دخالت دارد و نهایتاً به خشونت علیه جهانگردان منتهی می‏شود، یکی از عوامل عمده کاهش جلب مسافرت به خاورمیانه است.


دیدگاهتان را بنویسید